Zoeken - Zoekresultaten

Waterschap Limburg is in zijn beheergebied bezig de dijken langs de Maas te versterken. Deze dijken voldoen niet aan de eisen van de Waterwet. Ze zijn te laag of vertonen zwakke plekken en zijn niet overal opgewassen tegen de voorspelde hogere waterafvoeren van de Maas. Waar nodig worden dijktrajecten verlengd of nieuwe stukken dijk aangelegd om de dijken te laten aansluiten op hoge grond.

Waterschap Limburg onderzoekt eerst waar de dijk niet aan voldoet, waarna de technische mogelijkheden in beeld worden gebracht om de waterkering weer te laten voldoen aan de geldende normering. In combinatie met de afweging van de verschillende belangen van stakeholders (bewoners, gemeente, waterschap, Rijkswaterstaat etc.) wordt uiteindelijk voor de best haalbare oplossing gekozen.

De keringen die in 1995 en 1996 zijn aangelegd, voldoen over het algemeen niet op hoogte. Daarnaast kunnen de taluds te steil zijn, de kruin te smal en de kwaliteit van de bekleding van de waterkering van onvoldoende kwaliteit.

Dijken moeten voldoen aan de eisen van de Waterwet. Dijken die hier niet aan voldoen, worden bij het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma aangemeld. Hier wordt een programmering voor het hele land opgesteld. Binnen het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) werken de waterschappen en Rijkswaterstaat samen aan de grootste dijkversterkingsoperatie ooit sinds de Deltawerken. Minimaal 1.300 kilometer dijken en daarnaast 500 sluizen en gemalen, worden de komende dertig jaar versterkt. Voor Noord en Midden Limburg zijn dat 16 dijktrajecten, circa 115 km van in totaal 180 km primaire keringen. Streven is de omvangrijke opgave rond 2050 gereed te hebben. Maaswerken (42 km) en Ooijen Wanssum (20 km) zijn gereed (2021). Hoogwaterbescherming gaat altijd door. Ook voor Maastricht, Roermond en andere plekken rondom Venlo staan nog opgaven op de planning.
Het bestuur van het waterschap is het bevoegd gezag om de dijkversterkingsplannen per dijktraject vast te stellen.

Het bestuur van het waterschap vindt het belangrijk Limburg veilig te maken. Het Hoogwaterbeschermingsprogramma loopt tot 2050. Door de dijkversterkingsprojecten gebundeld in één programma aan te pakken verwacht het waterschap tijd en efficiency te boeken. Bij elk dijkversterkingsproject betrekken we belanghebbenden proactief bij elke stap in het ontwerpproces. Daarmee verwachten we betere oplossingen te vinden en hopen we langdurige beroep-  en bezwaarprocedures te voorkomen.

Een waterkering wordt bij voorkeur aangelegd als groene dijk van klei en gras. Groene dijken komen het meeste voor: 95% van alle dijken in Limburg zijn groene dijken. In sommige situaties (slechts 5%) is er geen plaats om een groene dijk aan te leggen. Bijvoorbeeld bij bebouwing vlakbij de rivier. Er worden dan constructies zoals damwanden, keermuren e.d. onderzocht. Omdat dit een aanmerkelijk duurdere en ingrijpende oplossing is, zijn constructies alleen aan de orde als een groene dijk niet haalbaar is. De dijken in Limburg zijn vrijwel allemaal te laag.

Groene dijken worden ook verbreed. Op sommige locaties groeien er bomen in de dijk. Omdat die de waterkering kunnen beschadigen, worden deze bomen verwijderd. Bij harde waterkeringen wordt onderzocht of de fundamenten nog voldoen, of het gebruiken van demontabele wanden nog veilig kan en welke coupures gesaneerd kunnen worden. Het beleid is zo min mogelijk demontabele keringen in Limburg i.v.m. faalkans, kosten en opbouwtijd. Bij 5 dijktrajecten wordt ook gekeken of de waterkering op een andere plek kan liggen (dijkverlegging), ook in relatie tot in de toekomst benodigde rivierverruiming.

Voor elke waterkering werken we nauw samen met omwonenden en andere belanghebbenden naar een oplossing toe.

Algemeen is de verwachting dat het door klimaatverandering in de komende eeuw vaker heel hard gaat regenen. Bij een regenrivier als de Maas betekent dit een grotere kans op hoogwater. Deze verhoogde kansen zijn verwerkt in de berekeningen om de hoogte en sterkte van de dijken te bepalen. De verwachte hogere rivierafvoer is ook reden om de komende eeuw niet alleen dijken te versterken maar ook de ruimte voor de rivier te vergroten. Langs het hele traject van de Maas zijn daarom dijkverleggingen en hoogwatergeulen voorzien. Door de klimaatverandering zal er naar verwachting ook vaker grote droogte optreden. De waterstand in de Maas zal dus zowel vaker extreem hoog als extreem laag staan.

Dijkversterking en rivierverruiming zijn allebei nodig. De effecten van rivier verruimende projecten worden meegenomen in de dijkversterkingsprojecten.

Bij een dijkversterking is het behoud van de ruimte voor de rivier een belangrijke randvoorwaarde: een dijkverbreding kan binnendijks (richting het dorp) alsook buitendijks (richting de Maas) plaatsvinden. Omdat we voor de veiligheid juist de waterstanden willen verlagen, moet het rivierbed openblijven. Daarom wordt in eerste instantie een binnendijkse versterking toegepast. Een buitendijkse versterking kan alleen als een binnenwaartse versterking niet mogelijk is. We zoeken dan in de directe omgeving naar compensatie door daar de dijk juist iets meer landinwaarts te leggen. Rijkswaterstaat ziet op handhaving van dit beleid streng toe.

De afgelopen decennia zijn nieuwe inzichten op het gebied van kennisontwikkeling en berekenen van overstromingsrisico’s  opgedaan. Hiernaast is de bevolking sterk gegroeid evenals als de economische waarde in overstroombare gebieden. Dit betekent dat de gevolgen van overstroming zijn toegenomen. Deze redenen liggen ten grondslag van het actualiseren van de wettelijke normen.

Volgens het HWBP moeten oplossingen ‘sober en doelmatig’ zijn en hoort een goede landschappelijke inpassing daarbij.

Sober wil zeggen dat alleen de kosten van maatregelen om de primaire waterkering weer aan de veiligheidsnorm te laten voldoen en de wettelijke inpassing daarvan in de omgeving, voor subsidie in aanmerking komen. Om aan te tonen welke van de onderzochte oplossingen het meest sober en doelmatig is, moet de beheerder per maatregel een levenscyclusanalyse uitvoeren.

Daarnaast staat in de Handreiking Landschappelijke Inpassing en Ruimtelijke Kwaliteit het volgende in de samenvatting: “De financieringsregeling van het Hoogwaterbeschermingsprogramma kent als uitgangspunten ‘Sober en Doelmatig’. Een goede landschappelijke inpassing met locatie-specifieke maatregelen om nadelige gevolgen van een plan in de omgeving te voorkomen, beperken of te compenseren hoort daar bij. Voor een aanvullende maatregel, niet zijnde waterveiligheid, zoals het versterken van de ruimtelijke kwaliteit of het verbeteren van de lokale verkeerssituatie is aanvullende financiering van andere partijen nodig.

Bekijk hier het afwegingskader (pdf, 200 kB)

In het eerste deel van het project waarin de mogelijkheden worden verkend en een oplossing wordt ontworpen ligt de nadruk op overleg met de buurt, het dorp en de gemeente. Doel is een oplossing op hoofdlijnen met ruimtelijke kwaliteit: een ontwerp waarin de waterkering landschappelijk en stedenbouwkundige goed en vanzelfsprekend in zijn omgeving past.

Verderop in het project is er, binnen de dan afgesproken randvoorwaarden, ruimte voor maatwerk. Een gesprek over mogelijke schadevergoeding, zaken als bereikbaarheid en

U kunt uw vragen stellen aan het Team Dijkversterking van het Waterschap Limburg via het emailadres: [email protected]

Op basis van inspecties kunnen voorafgaand aan of tijdens hoogwater ‘tijdelijke maatregelen’ worden getroffen. Hierbij valt te denken aan het versterken van de dijk door het aanbrengen van steunbermen of juist het geven van tegendruk door het waterpeil binnendijks op te laten komen. Een andere mogelijkheid is het beperken van gevolgen van overstroming, bijvoorbeeld door het aanleggen van een binnenkade om verdere overstroming tegen te gaan. Tijdens een hoogwatersituatie kunnen honderden vrijwillige dijkwachten ingezet worden, die de dijken voor het waterschap inspecteren. Bij extreme hoogwaters worden aanvullend ook nog dijkspecialisten ingezet om de kwetsbaarste trajecten extra te bewaken.

Daar waar fysieke maatregelen niet (meer) mogelijk zijn, zullen we bij een dreigend extreem hoogwater mensen en dieren evacueren.