Beekdalbrede aanpak - Pilot Groote Molenbeek


Inleiding

25

Waterschap Limburg is bezig met de voorbereidingen van de pilot voor de beekdalbrede aanpak van de Groote Molenbeek. In deze pilot ligt de focus op het stroomgebied tussen de Middenpeelweg en de Maasbreeseweg.

Dit project past in het traject naar een robuust watersysteem in Limburg dat opgewassen is tegen de gevolgen van klimaatverandering. Primair doel is het oplossen van knelpunten op het gebied van wateroverlast, droogte, waterkwaliteit en ecologie door een beekdalbrede aanpak.

Wat is een beekdalbrede aanpak?

Het klimaat verandert en we krijgen vaker te maken met uitersten. Van grote wateroverlast tot extreme droogte. Met een beekdalbrede aanpak zorgen we voor beken en beekdalen die bestand zijn tegen het veranderende klimaat.

De oplossing zit hem in de manier waarop de beekdalen zijn ingericht. Door het beekdal weer te betrekken bij de beek, wordt er ruimte gecreëerd voor water. Hierdoor worden de gevolgen van hevige regenval (wateroverlast) voorkomen. Doordat er meer water vastgehouden wordt in het hele beekdal en doordat de beekbodem verhoogd wordt, kan er ook watertekort worden voorkomen.

Een beekdalbrede inrichting ziet er schematisch uit als onderstaande figuur. Er worden daarbij vijf zones onderscheiden: de beek (1), de boszone (2), de bosschagezone (3), de bufferzone (4) en de beekflank (5).

Beekdalbrede aanpak

De beek biedt leefruimte aan vissen en allerlei watergebonden dieren. De boszone zorgt voor schaduw,  waardoor het beekwater koel blijft. Dat geeft minder plantengroei en zorgt voor betere leefcondities voor de soorten in en om de beek. De boszone en bosschagezone (10-20 meter) zorgen voor een betere structuur en sponswerking van de bodem, hierdoor kan er meer water geborgen worden. De bufferzone vangt voedingsstoffen en slib op die afstromen van de beekflank. Op de beekflank is er plek voor bebouwing en landbouw.

Projectdoel

De Groote Molenbeek is aangewezen als pilot-gebied voor een beekdalbrede aanpak. Het is de geschikte omgeving om een aantal projecten op te zetten en te volgen wat de effecten zijn. We gaan aan de slag met:

  • subirrigatie
  • doorstroommoeras
  • lagg-zone

In de pilot voeren we een combinatie van maatregelen uit, in nauwe samenwerking met de agrariërs, omwonenden en bedrijven in en om gebied. Dat is dan ook meteen een belangrijk doel van de pilot: hoe doen we dit in nauwe samenwerking met de omgeving, waarbij we de impact op de bedrijfsvoering minimaal houden en de effecten zo groot mogelijk zijn.

Subirrigatie

Dit is een techniek waarbij water (aanvoerwater en grondwater) in de bodem van een gebied wordt gebracht via een ondergronds infiltrerend buizenstelsel. Het water verspreidt zich ondergronds via de drainagebuizen, waardoor de grondwaterstand onder het perceel stijgt. Met een vlottersysteem kan de pomp automatisch worden aan- of uitgeschakeld, waardoor het grondwater altijd op het juiste peil staat. Hierdoor kunnen de wortels van de planten makkelijker bij het water komen. Beregenen is dan niet meer (of minder vaak) nodig en verdroging van de bodem is verleden tijd.

Doorstroommoeras

In een doorstroommoeras wordt water langer vastgehouden. Er is op dit moment in de Groote Molenbeek een natuurlijk doorstroommoeras aangelegd door de bever. We maken een groter doorstroommoeras, waardoor meer water wordt vastgehouden en geleidelijk weer weg kan stromen bij pieken. Dat zorgt er ook voor dat er minder overlast is van de bever.

Lagg-zone

Lagg is een Zweeds woord voor het overgangsgebied tussen hoogveen en de verderop gelegen mineraalrijke grond. Het zure hoogveenwater en het kwel- en regenwater mengen zich daar. Dat zorgt voor een gebied met een hoge biodiversiteit.

Planning

De pilot loopt van 2021 tot en met 2028. We zijn in 2021 en 2022 bezig met de voorbereidingen. In 2023 starten we met de subirrigatie en het doorstroommoeras. In 2025 leggen we de Lagg-zone aan.

Meer informatie

Voor meer informatie en vragen kunt u contact opnemen met Esther de Jong, projectleider via e.dejong@waterschaplimburg.nl 06- 31 75 97 40.

Ontvangt u al de nieuwsbrief van het waterschap? Zo niet, meld u dan aan voor de nieuwsbrief via www.waterschaplimburg.nl/email.  Of volg ons op Twitter, Facebook of Instagram.