Voorjaar gestart: we maken de (water)balans op
De winter is voorbij, het voorjaar is begonnen. Een periode waar veel mensen naar uitkijken. Voor het waterschap is het tijd om de balans op te maken als het gaat om de afvoeren in de beken, de hoogte van het peil in de beken en de stand van het grondwater. Al deze zaken hebben invloed op de natuur, op eventuele maatregelen en het groeien van gewassen. Tijdens de wintermaanden hebben we waar mogelijk onze stuwen in een hoge stand gezet. Zo geven we water de kans om in de grond te trekken.
Start van het droogteseizoen
Op 1 april begint het droogteseizoen. Dit loopt tot 1 oktober. Van oudsher wordt deze periode aangehouden, omdat het tussen april en oktober droger en warmer is en water sneller verdampt. Door klimaatverandering vertroebelen de jaargetijden en ligt het tegenwoordig niet meer zo strak als vroeger.
Hoe staat het buiten ervoor?
De afvoeren in onze watergangen zijn nog normaal, maar kunnen wel gaan dalen door het uitblijven van neerslag. Het grondwater staat in Noord- en Midden-Limburg laag. In Zuid-Limburg reageert het grondwater anders dan in de rest van de provincie. Dit komt door de heuvels, waardoor neerslag een lange weg moet afleggen om het grondwater te bereiken. We hebben neerslag nodig, maar zoals het er nu uitziet wordt op korte termijn geen regen van betekenis verwacht. We houden de situatie uiteraard goed in de gaten en grijpen in als dat nodig is. Op dit moment is hier nog geen sprake van.
Natuur in de groei
Zonder water geen leven. Toch weten veel mensen niet hoe het er onder de waterspiegel uitziet, wat zich daar afspeelt en hoe belangrijk dat is voor de natuur. Alle organismen die daar leven doen mee in de kringloop van het leven. Ze vormen het voedsel voor waterdiertjes, vissen maar ook voor vogels. Onder water wordt afval afgebroken, worden afgestorven planten- en dierenresten in kleinere stukjes geknipt om weer geschikt voedsel te vormen voor andere soorten. Het groeiseizoen is op 1 april gestart. Belangrijk is dat er genoeg water is om alles goed te laten groeien. Op dit moment is dat gelukkig het geval. Maar als de situatie slechter wordt, zijn we als waterschap genoodzaakt om maatregelen te nemen. Een onttrekkingsverbod is daarvan een voorbeeld. Zo beschermen we flora en fauna om en in onze beken en rivieren.
Bij droogte of te weinig water in de beek valt de stroming weg en stijgt de temperatuur; de waterdiertjes en vissen krijgen dan niet genoeg zuurstof. Sommige diertjes kunnen goed tegen droogval en hebben hun levensstrategie erop aangepast. Ze gaan bijvoorbeeld als eitje in pauze tot er weer regen komt, kruipen in de modder of vliegen naar een ander water. Andere overleven het niet en kunnen zelfs verdwijnen uit beeksystemen. Zo heeft bijvoorbeeld de beekprik (palingachtige vis) het op dit moment erg moeilijk.
We kunnen het niet alleen
Om zoveel mogelijk water vast te houden voor de komende maanden vragen we agrariërs en terreinbeheerders om hun stuwen en peilgestuurde drainage in de hoogste stand te houden. En we doen een oproep aan inwoners om zuinig om te gaan met water. Dit is niet alleen belangrijk tijdens droge periodes, maar het hele jaar door!