Kansen voor vivianiet
In de Limburgse zuiveringspraktijk wordt fosfaat voornamelijk chemisch verwijderd door de dosering van ijzerchemicaliën, zoals ijzerchloride. Hierdoor ontstaat automatisch de verbinding vivianiet (ijzer(II)fosfaat), die met het slib wordt afgevoerd. Waar andere zuiveringsinstallaties zich vaak richten op struviet, liggen de kansen in Limburg juist bij vivianiet. Dankzij de reeds aanwezige ijzerdosering zijn er namelijk geen extra chemicaliën nodig voor de productie.
Paramagnetische eigenschappen en de praktijkpilot
Vivianiet bezit unieke, paramagnetische eigenschappen, waardoor de deeltjes met een magneet mechanisch uit het slib zijn af te scheiden. Sinds 2018 loopt hiervoor een actieve samenwerking binnen het 'P-recovery theme' van kennisinstituut Wetsus. Binnen dit netwerk is een vernieuwde pilotinstallatie ontworpen, gebouwd door chemicaliënleverancier Kemira. Dankzij een Europese LIFE-subsidie is deze installatie op pilotschaal getest op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Hoensbroek.
Onderzoeksvragen en resultaten
De praktijkpilot binnen het project Phos4EU onderzocht het rendement van deze zogeheten ViviMag®-technologie. Hierbij is gekeken naar zowel onvergist slib (locatie Hoensbroek) als vergist slib (locatie Limmel). Ook is er vivianiet gewonnen voor breder marktonderzoek. De pilotfase is in oktober 2024 succesvol afgerond, waarna de installatie voor inspectie naar Zweden is getransporteerd. Een belangrijk technisch inzicht is dat de exacte vivianietconcentratie in het ingaande slib bepalend is voor het uiteindelijke rendement; dit biedt concrete aanknopingspunten voor procesoptimalisatie.
Marktoepassingen en opschaling
De gewonnen vivianiet-slurry kent hoogwaardige industriële toepassingen, zoals gecertificeerde meststof, grondstof voor accu's of als milieuvriendelijke kleurstof. Ook wordt onderzocht of de stof splitsbaar is in ijzerchloride en fosforzuur, om hulpstoffen voor het eigen zuiveringsproces circulair op te wekken. Een specifiek onderzoeksteam werkt momenteel de blauwdruk voor verdere opschaling uit. Het LIFE-project loopt tot medio 2028, waarbij wegens de doorlooptijd van de opschalingsfase rekening wordt gehouden met een waarschijnlijke verlenging.
