
Poederkooldosering in Nereda
Medicijnresten zijn moeilijk uit afvalwater te verwijderen en vormen een groeiende uitdaging voor waterschappen. Daarom heeft Waterschap Limburg in 2024 op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Simpelveld een permanente installatie geplaatst voor het doseren van poederkool in de Nereda-zuivering.
Met deze techniek kunnen we minimaal 80% van de medicijnresten (gidsstoffen) uit het afvalwater verwijderen. Zo verbeteren we de waterkwaliteit en verminderen we de belasting van natuur en drinkwaterbronnen.
Kenmerken
- Status
- Implementatie
- Thema
- RioolwaterzuiveringWaterkwaliteit
- Locatie
- Rioolwaterzuiveringsinstallatie Simpelveld
Innovatiedoel
Medicijnresten in het gezuiverde afvalwater van rwzi Simpelveld vormen een risico voor de ecologie in de Eyserbeek en voor de drinkwaterwinning Roodborn. Door poederkool toe te voegen tijdens het zuiveringsproces kunnen we medicijnresten voor meer dan 80% verwijderen en de waterkwaliteit verbeteren.




Planning
Legenda
- Afgerond
- Huidig
2020 - Onderzoek (Status: Afgerond)
2021 / 2022 - Pilot (Status: Afgerond)
2024 - Permanente full-scale doseerinstallatie (Status: Afgerond)
2026 - Onderzoek toepassing andere rwzi's (Status: Huidig)
Innovatieprogramma Microverontreinigingen
De combinatie van poederkooldosering en Nereda-technologie is voor het eerst getest op rwzi Simpelveld. Het pilotonderzoek maakte deel uit van het Innovatieprogramma Microverontreinigingen uit rwzi-afvalwater (IPMV) van STOWA en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De resultaten van het pilotonderzoek zijn beschreven in STOWA-rapport 2023-02. Op basis van deze resultaten is de techniek opgeschaald naar een permanente installatie. De realisatie van de full-scale installatie is financieel ondersteund door het ministerie via de Subsidieregeling stimulering verwijdering medicijnresten.
Waterschap Limburg neemt daarnaast deel aan de gebruikersgroep poederkool, waarin praktijkervaringen met deze techniek met de andere Waterschappen in Nederland worden gedeeld. De ervaringen zijn inmiddels gebundeld in het Stowa rapport: STOWA 2025-13: Ervaringen en inzichten poederkool op rwzi’s, inkoop, gebruik en veiligheid
Hoe werkt het?
De poederkool wordt met tankwagens aangevoerd, verladen en opgeslagen in een silo op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Simpelveld. Vanuit de silo wordt de poederkool afgewogen en gemengd met gezuiverd water (effluent). Dit mengsel, ook wel slurry genoemd, wordt vervolgens in een korte tijd gedoseerd toegevoegd in de Nereda's in de beluchtingsfase. In de reactoren binden medicijnresten zich aan de poederkool. De beladen poederkool wordt daarna samen met het slib uit het zuiveringsproces verwijderd. Het slib wordt vervolgens ingedikt, vergist en ontwaterd. Daarna wordt het als ontwaterde slibkoek verbrand bij de slibeindverwerking.
Betrokkenen



Veelgestelde vragen
Wat zijn gidsstoffen?
Gidsstoffen zijn specifieke chemische stoffen die worden gebruikt als indicator om de aanwezigheid, herkomst of het gedrag van een grotere groep stoffen te volgen. Ze fungeren als een soort “signaalstof”: als je deze stof aantreft, zegt dat vaak iets over vervuiling, emissiebronnen of zuiveringsprocessen.
Welke stoffen worden er gemeten?
Er wordt een lijst van 19 gidsstoffen gemeten. Deze lijst is opgesteld door het ministerie en geeft een representatief beeld van medicijnresten die vaak voorkomen, milieubezwaarlijk zijn en slecht worden verwijderd in een biologische zuivering zonder extra maatregelen.
Wat zijn de kosten van medicijnrestenverwijdering?
De kosten van poederkooldosering op rwzi Simpelveld bedragen ongeveer € 0,25 per m³ afvalwater.
Hoeveel kool wordt er gedoseerd?
Ongeveer 20 ton kool, dat is circa 60 m³ per jaar. Per m³ water wordt ongeveer 15 gram gedoseerd.
Wat voor soort kool wordt er gebruikt?
Er wordt een mengsel van steenkool en hergebruikte kool uit de drinkwaterbereiding toegepast.
Zijn er “duurzamere” koolsoorten ?
Ja, die zijn er. Zo bestaat er bijvoorbeeld kool op basis van hout, met een lagere CO₂-footprint. Deze werkt goed, maar is op dit moment nog duurder. Bij de inkoop is daarom gekozen voor de beste balans tussen prijs, werking en duurzaamheid. Om die reden gebruiken we nu een andere koolsoort, voor een periode van maximaal vier jaar (vanaf december 2024). Eind 2028 maken we opnieuw een afweging.
Is er nog een effect op het zuiveringsproces?
Nee, de biologische afbraakprocessen worden niet beïnvloed door de poederkool.
Spoelt de kool niet uit?
De actief kool mengt zich op met het slib en spoelt niet uit. Pas als er een grote overdosering plaatsvindt bestaat de kans op uitspoeling.
Waarom is dit een innovatie?
De combinatie Nereda en poederkool dosering is niet eerder toegepast. Vanwege de specifieke procescondities in de Nereda dient de kool in korte tijd tijdens de beluchtingsfase te worden gedoseerd.
Worden op meerdere rwzi’s maatregelen genomen om medicijnresten te verwijderen?
Ja. De komende jaren worden op meerdere rioolwaterzuiveringsinstallaties maatregelen genomen om medicijnresten uit afvalwater te verwijderen. Dit gebeurt vanwege nieuwe normen in de aankomende Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater. Naar verwachting worden deze maatregelen stapsgewijs uitgevoerd tot en met 2045.
Meer weten over deze innovatie?
Wil je meer weten? Neem contact met ons op.
- Naam
-
Sandra Malagón
- Organisatie
-
Waterschap Limburg
- Functie
-
Innovatietechnoloog
- Naam
-
Wout Pannekoek
- Organisatie
-
Waterschap Limburg
- Functie
-
Technoloog