Plaszakkenonderzoek
Onderzoek naar de effectiviteit van plaszakken bij het Universitair Medisch Centrum Maastricht en Laurentius Ziekenhuis Roermond voor het afvangen van röntgencontrastmiddelen.
Het initiatief van deze proef is genomen door het Laurentius Ziekenhuis en het Universitair Medisch Centrum Maastricht. Waterschap Limburg heeft gezamenlijk met beide ziekenhuizen een proef uitgevoerd om de emissie van röntgencontrastmiddelen vanuit de ziekenhuizen naar de riolering en het oppervlaktewater te verminderen. Hiervoor zijn in beide ziekenhuizen plaszakken verstrekt aan patiënten die röntgencontrastmiddelen toegediend kregen.
Röntgencontrastmiddelen verdwijnen gedurende gemiddeld 24 uur na het toedienen uit het lichaam, voornamelijk via urine. Het contrastmiddel komt zo na het uitplassen, via de riolering en afvalwaterzuivering, in het oppervlaktewater terecht. Waterschappen kunnen de stof onvoldoende uit het water verwijderen, omdat de conventionele zuiveringstechnieken hier niet op ingericht zijn. Naar schatting komt jaarlijks in Nederland dertig ton aan contrastmiddel in het oppervlaktewater terecht waar de kans bestaat dat het zich ophoopt, omdat de stof slecht biologisch afbreekbaar is.
Kenmerken
- Status
- Onderzoek
- Thema
- Waterkwaliteit
- Locatie
- Maastricht UMC+, Laurentius Ziekenhuis Roermond, rwzi Roermond en rwzi Heugem
Innovatiedoel
Inzicht verkrijgen in het gebruik van röntgencontrastvloeistoffen in ziekenhuizen alsook de effectiviteit van plaszakken bij het verminderen van de emissie van röntgencontrastmiddelen naar het oppervlaktewater. Specifiek voor de ziekenhuizen in Roermond en Maastricht.
Planning
Legenda
- Afgerond
- Huidig
December 2022 - Start proef bij Maastricht UMC+ (Status: Afgerond)
2023 - Start proef bij Laurentius Ziekenhuis Roermond (Status: Afgerond)
2024 - 2025 - Resultaten en rapportage (Status: Afgerond)
2026 - Vaststellen van vervolgstappen voor het toepassen van plaszakken als bronmaatregel (Status: Huidig)
Plaszakken
Contrastmiddelen die op CT’s gebruikt worden bestaan uit jodiumhoudende stoffen. Deze stoffen zijn zeer stabiel en breken slecht af, waardoor ze de rioolwaterzuivering vrijwel ongehinderd passeren en komen ze terecht in het oppervlaktewater. De moleculen zijn niet direct gevaarlijk of giftig. Maar omdat ze slecht afbreken, bestaat de kans dat deze stoffen ophopen in het milieu. Door patiënten plaszakken mee te geven kan de emissie van röntgencontrastmiddelen eenvoudig worden voorkomen. In die zakken zitten korrels die de urine met de stoffen absorberen. De gevulde plaszakken kunnen worden gedeponeerd bij het restafval.
De proef
De proef is uitgevoerd in twee periodes: de controle en de interventie periode. Beide periodes duurden drie weken, waarbij tijdens de controleperiode geen gebruik is gemaakt van plaszakken en bij de interventie periode wel. Tijdens een interventieperiode van drie weken zijn per patiënt vier plaszakken verstrekt door de ziekenhuizen. Daarnaast werden tijdens zowel de controle- als de interventieperiode dagelijks monsters van het influent en effluent verzameld bij de rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi Roermond en rwzi Maastricht-Heugem) die het afvalwater van de deelnemende ziekenhuizen ontvingen.
Resultaten en conclusies
In de interventie periode van drie weken zijn er in totaal 1.719 scans met contrastvloeistoffen uitgevoerd, hiervan hebben 1.188 patiënten plaszakken ontvangen. Dit houdt in dat in totaal 69,1 % van de patiënten van het Laurentius ziekenhuis en Maastricht UMC+ plaszakken hebben ontvangen. De toepassing van plaszakken als bronmaatregel tijdens deze proef leidde tot een vermindering van 26,7% van contrastvloeistoffen in het rioolwater. De verwachting is dat meer gewenning voor zowel de patiënten als de ziekenhuismedewerkers zal bijdragen aan meer gebruik van plaszakken en dus een grotere vermindering van contrastvloeistoffen in het afvalwater.
Betrokkenen
- Maastricht UMC+
- Laurentius Ziekenhuis Roermond
Contactpersoon
Heeft u een vraag over dit plaszakkenonderzoek? Neem contact op met onze Innovatie Technoloog.
- Naam
-
Sandra Malagón Jiménez
- Functie
-
Innovatie Technoloog