Minder lachgas uit rioolwaterzuivering
Bij het zuiveren van afvalwater ontstaat soms lachgas. Dat is een broeikasgas dat sterk bijdraagt aan klimaatverandering. Eén molecuul lachgas is ongeveer 265 keer schadelijker voor het klimaat dan een molecuul CO2. Daarom is het belangrijk om te weten hoeveel lachgas vrijkomt en wanneer dat gebeurt.
Op de rioolwaterzuivering in Panheel loopt sinds 2022 onderzoek naar deze uitstoot. Sensoren en gasmetingen brengen in kaart hoe lachgas ontstaat tijdens het zuiveringsproces. Inmiddels lopen ook metingen op de zuivering in Roermond en worden metingen voorbereid in Hoensbroek. Het onderzoek maakt deel uit van een landelijk programma waarin alle waterschappen in Nederland samenwerken aan minder lachgas. De eerste resultaten zijn hoopvol: minder lachgas uitstoten lijkt mogelijk, zonder dat dit extra energie kost.
Kenmerken
- Status
- Onderzoek
- Thema
- Rioolwaterzuivering
- Locatie
- Rioolwaterzuiveringsinstallatie Panheel, Roermond en Hoensbroek
Innovatiedoel
Het onderzoek brengt in kaart wanneer en hoe lachgas ontstaat tijdens het zuiveringsproces van afvalwater. Met die kennis kunnen maatregelen worden ontwikkeld om deze klimaatschadelijke uitstoot te verminderen. Zo dragen de resultaten bij aan de klimaatdoelen van de gezamenlijke waterschappen in Nederland.
Waarom is lachgas een probleem, en hoe wordt het gemeten?
Lachgas ontstaat tijdens het biologische zuiveringsproces, met name in de beluchtingstanks van een rioolwaterzuivering. Dat maakt het gas lastig te vermijden: de uitstoot hangt af van de hoeveelheid en samenstelling van het afvalwater, het ontwerp van de installatie en de manier waarop het zuiveringsproces wordt ingesteld.
Voor een goed beeld van de uitstoot is het nodig om ter plekke te meten. Een eenvoudige én eenduidige meetmethode bestaat echter nog niet. Sensoren die de lachgasconcentratie in het water meten, zijn relatief eenvoudig te gebruiken, maar geven geen volledig beeld van de werkelijke uitstoot naar de lucht. Metingen met gasanalyseapparatuur zijn wel eenduidig, maar bewerkelijker. Op de zuivering in Panheel worden daarom beide methoden gecombineerd: lachgas wordt opgevangen met een soort drijvende afzuigkap boven het water, en tegelijk gemeten met sensoren in het water zelf. Door beide metingen minimaal een jaar lang, in alle seizoenen, met elkaar te vergelijken ontstaat een betrouwbaar beeld van wanneer en hoe lachgas vrijkomt.
Het meettraject wordt uitgevoerd in samenwerking met TU Delft en Royal Haskoning DHV.
Planning
Legenda
- Afgerond
- Huidig
- Aankomend
November 2022 - Start metingen lachgas op de rwzi in Panheel (Status: Afgerond)
2023 - Eerste onderzoeksfase: vergelijking nulsituatie en verschillende procesinstellingen (Status: Afgerond)
2024 - Uitbreiding onderzoek: regenwateraanvoer en korrelgrootte in de Nereda-tanks getest (Status: Afgerond)
2025 - Onderzoek naar relatie tussen lachgas en nitrietvorming (Status: Huidig)
2025 - Start metingen op rwzi Roermond, voorbereiding metingen rwzi Hoensbroek (Status: Huidig)
Begin 2028 - Afronding landelijk Versnellingsprogramma Lachgas; Waterschap Limburg zet de metingen daarna voort (Status: Aankomend)
Onderdeel van een landelijk programma
Het onderzoek in Limburg maakt deel uit van het landelijke Versnellingsprogramma Lachgas, waarin alle 21 waterschappen in Nederland samenwerken. Voor de metingen op de zuiveringen in Roermond en Hoensbroek is subsidie ontvangen van het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Zo groeit de kennis over lachgasreductie sneller dan bij één zuivering alleen mogelijk zou zijn.
Betrokkenen
-
TU Delft
-
Haskoning
-
Unie van Waterschappen
-
Ministerie van Klimaat en Groene Groei
Veelgestelde vragen
Is dit hetzelfde lachgas als het lachgas van ballonnen?
Ja, het gaat om dezelfde stof: distikstofoxide (N2O). Hier gaat het niet om recreatief gebruik, maar om een broeikasgas dat ontstaat bij het zuiveren van afvalwater en dat sterk bijdraagt aan klimaatverandering.
Waarom duren de metingen minimaal een jaar?
De uitstoot van lachgas verschilt per seizoen, bijvoorbeeld door temperatuur, regenval en de samenstelling van het afvalwater. Een heel jaar meten geeft daardoor een compleet beeld.
- Naam
-
Saskia Hanneman
- Functie
-
Innovatie Technoloog