Warmte / Thermische Energie uit Oppervlaktewater


beekje-bij-epen-1 (Breedbeeld)

Uit oppervlaktewater kan in combinatie met een zogenoemd Warmte en Koude Opslagsysteem (WKO) warmte of koude worden gewonnen. De warmte kan gebruikt worden voor ruimteverwarming en zo verwarming met fossiele brandstoffen vervangen.

Om warmte uit oppervlaktewater te gebruiken moet in de nabijheid van een warmtevrager (woonwijk of bedrijfsgebouw) een pompinstallatie bij het water worden geplaatst. Deze pompinstallatie pompt het oppervlaktewater naar een warmtewisselaar die de warmte uit het oppervlaktewater haalt en het aan de WKO-installatie afgeeft. De WKO is nodig om op een ander moment de warmte te kunnen gebruiken (winter) dan wanneer deze wordt opgewekt (zomer). Hieronder is schematisch aangegeven hoe de warmtewinning uit oppervlaktewater plaatsvindt.

Het winnen van thermische energie uit oppervlaktewater is gunstig omdat:

  • De business case meestal positiever is dan bij andere energiebronnen waarmee met een WKO geregenereerd wordt zoals lucht en aardwarmte;
  • Water in vergelijking met regenereren aan de lucht (met een drycooler) minder geluidsoverlast geeft;
  • Als de TEO-installatie slim geïntegreerd wordt in het bestaande watersysteem kunnen voordelen behaald worden in waterkwaliteit (doorspoeling en afkoeling van enkele graden in de zomerperiode) zodat er bijvoorbeeld geen blauwalg ontstaat.

Waar is warmte uit oppervlaktewater kansrijk?

Aanbod van warmte

Het technisch potentieel van de winning van warmte in combinatie met warmte-koude opslag (WKO) is kansrijk in de onmiddellijke nabijheid van rivieren en beken. Vanwege de kosten van transportleidingen (van en naar de te verwarmen gebouwen) zijn er met name in een zone van 500 meter rondom de hoofdwaterlopen mogelijkheden voor haalbare TEO-projecten. Buiten deze haalbaarheidszone zijn de kosten voor transportleidingen hoog en zijn projecten minder rendabel.

Bij deze vorm van energiewinning is de bodemgeschiktheid voor WKO van belang. Deze dient vooraf te worden geverifieerd. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van de websites https://wkotool.nl/ en http://rvo.b3p.nl/viewer/app/Warmteatlas/v2.

Vraag naar warmte

Voor realiseerbare TEO-projecten is het van belang dat aanbod en vraag naar warmte bij elkaar komen. (warmtevraag op de kaart = verwarmingsvraag van woonwijken en bedrijfsgebouwen binnen een buurt).

Omdat voor TEO-projecten transportleidingen aangelegd moeten worden zijn deze projecten alleen haalbaar als de warmtevraag voldoende groot is. De woningdichtheid is met name in de stedelijke gebieden groot genoeg om haalbare TEO-projecten te kunnen realiseren.

Samenkomst vraag en aanbod

De plekken waar de vraag naar warmte en het aanbod van warmte uit oppervlaktewater samenkomen zijn de meest kansrijke locaties om op korte termijn TEO-projecten te realiseren. Renovatie van wijken met veel collectief woningbezit en nieuwbouwprojecten nabij kanalen, plassen en meren bieden de beste mogelijkheden. Kleinere beken en plassen zijn minder geschikt.

Initiatieven

Waterschap Limburg kiest er voor om  niet zelf te investeren in warmtewinning uit oppervlaktewater en laat eventuele initiatieven over aan de omgeving. Mocht u geïnteresseerd zijn om een warmteproject te initiëren dan willen wij daar mogelijk wel in faciliteren. Wij faciliteren initiatieven indien wordt voldaan aan de randvoorwaarden die gelden om onder andere het water(eco)systeem te beschermen, de hoogwaterafvoer te garanderen, wateroverlast te voorkomen en om onze beheertaken goed te kunnen blijven uitvoeren.