Watercrisis, wat nu?


Demontabele kering

Watercrisis 2021

Tussen 13 en 15 juli viel er lokaal 80 tot 180 mm regen in Zuid- Limburg. Doordat er zo veel regen in een korte tijd viel, stroomden buffers en beken over. In sommige beken stroomde er meer dan 30 keer zoveel water door de beek dan normaal.

Daarnaast steeg ook het waterpeil van de Maas. Dit kwam doordat ook in België en Duistland veel neerslag viel. Bij het meetpunt bij Sint Pieter werd een afvoer van 3260 m3/s gemeten.

De combinatie van een hoge waterafvoer in de Maas én in de beken zorgde voor veel wateroverlast.

Maatregelen tegen wateroverlast

Om de wateroverlast zo veel mogelijk te beperken gebruikten we al het materiaal dat beschikbaar was. We bouwden, binnen 50 uur, op 200 locaties een totaal van 4,2 km demontabele keringen. Dit zijn schotten die we neer kunnen zetten langs de Maas om water tegen te houden. Zie de foto hieronder.
Ook zetten we 70 pompen in om het water in de beken weg te pompen. Daarnaast zijn er meer dan 200.000 zandzakken geplaatst en duizenden bigbags.

Demontabele kering

Tijdens deze crisis werkten/kregen we hulp van de hulpdiensten(politie, brandweer, politie) defensie (ruim 300 militairen), Rijkswaterstaat, waterschappen door heel het land, onze 800 vrijwillige dijkwachten, andere vrijwilligers en duizenden Limburgers.

Wat doen we nu?

Inspecties

Op dit moment zijn onze inspecteurs druk bezig met het inspecteren van onze keringen (dijken), het watersysteem (rivieren, beken en sloten), onze buffers en kunstwerken(stuwen, gemalen, etc.). Zij leggen alle schade door het hoogwater vast. De inspecties duren waarschijnlijk nog weken voor we alles volledig in kaart hebben. Over het algemeen zien we dat het systeem op heel veel plekken naar behoren heeft gewerkt.

Schades

Er zijn tot nu toe honderden schademeldingen opgenomen. Bij de keringen valt de schade (relatief) mee. Voorbeelden van gevonden schade zijn: Bij sommige keringen en bij buffers zijn delen weggeslagen en afgebrokkeld door het water. Sommige beken stromen nu via een andere weg dan normaal. Er is veel aanslibbing (zand en modder) op plekken waar het niet hoort. Veel in en uitstroomvoorzieningen zijn beschadigd.

Reparaties en herstel

De reparaties zijn sinds 19 juli begonnen. Het hoogwaterseizoen start 15 oktober. We richten erop om voor die tijd alle schades te herstellen. Voor schades die we niet voor die tijd kunnen herstellen treffen we andere beheersmaatregelen. Zo zorgen we dat het systeem werkt en veilig is.

Opruimwerkzaamheden

Op diverse plekken zijn zandzakken, demontabele keringen en pompen opgeruimd. Maar de opruimwerkzaamheden van onze watergangen zijn ook begonnen. Zo halen wij organisch materiaal, zoals boomstammen en grote takken uit het water. Op sommige locaties laten we ze naast het water liggen voor de ecologie. Vanaf woensdag 4 augustus start het waterschap met het opruimen van zwerfvuil. Daarbij wordt met name plastic en ander vervuilend materiaal opgeruimd dat de werking van ons watersysteem mogelijk kan belemmeren. We beginnen in het zuiden van Limburg langs de Geul en werken vanuit daar verder waar het nodig is.

Ecologie & waterkwaliteit

Herstel van ecologie en waterkwaliteit

Veel beken in Limburg hebben een behoorlijke klap gehad door het hoge water. De grote kracht van het water heeft ‘leefgebied’ weggespoeld en veel rottend materiaal zorgt plaatselijk voor zuurstofloosheid. Het leven in de beek herstelt wel weer, maar dat heeft tijd nodig. Hoe lang weten we nog niet. Voor de grotere beken wordt de waterkwaliteit en de ecologie in de gaten gehouden. Het kan wel een paar jaar duren voor we het effect van het hoog water goed kunnen overzien en ook het herstel in beeld kunnen brengen.

Dode vissen aangetroffen?

Niet aanraken of zelf opruimen. Er is namelijk een risico op botulisme. Als het meer dan één dode vis betreft, raden wij u aan om dit te melden. Dat kan 24 uur per dag, 7 dagen per week via Centraal Meldpunt Water, (0800) 03 41.

Slibvervuiling & oogsten

Het is de vraag of slib dat na het hoogwater is achtergebleven op akkers zo vervuild is dat boeren niet meer mogen oogsten. De Limburgse Land en Tuinbouw Bond (LLTB) laat daarom hier onderzoek naar doen. Meer informatie over dit onderzoek vindt u hier.

Gezondheidsrisico’s van het achtergebleven slib na het hoogwater

De GGD heeft adviezen over onder andere spelende kinderen, het telen van gewassen, het weiden van vee en over particuliere waterputten bij elkaar gezet. Deze adviezen leest u hier op de website.

Zwemmen in Roer, Geul en andere beken

We adviseren altijd om te zwemmen op de officiële zwemlocaties (www.zwemwater.nl). In Limburg zijn dat plassen die worden gecontroleerd op verontreiniging en blauwalgen. Ook zijn er weinig bronnen van verontreiniging bij deze officiële zwemlocaties. Check vooraf wel even de site van de zwemplassen zelf, want een paar plassen zijn na het hoogwater nog dicht vanwege herstelwerkzaamheden.

Voor de beken is dat anders. In de Limburgse beken zijn geen officiële zwemlocaties. De Roer, de Geul en de Geleenbeek, bijvoorbeeld, kennen wel bronnen van verontreiniging. Denk hierbij aan riooloverstorten en rioolwaterzuiveringen. Daar kunnen ziekmakende bacteriën of andere schadelijke micro-organismen vandaan komen. Het waterschap voert geen zwemwatercontroles uit op de beken. Zwemmen is op eigen risico.

Ik heb schade, wat nu?

Verzekering

Extreme regen en overstromingen heeft bij verschillende plekken in Limburg geleid tot waterschade. Wij adviseren u om contact op te nemen met uw verzekeraar. Maak foto's van de schade voordat u gaat opruimen. Dit is belangrijk voor de afwikkeling van de schade. Omdat er veel vragen hierover gesteld worden heeft het Verbond van Verzekeraars een pagina aangemaakt met vragen, tips en handige links. Deze pagina is hier te bekijken op hun website.

Wet tegemoetkoming schade (Wts) bij rampen

Bent u een particulier, werkgever of ondernemer die getroffen is door waterschade? Dan kunt u volgens Rijksoverheid gebruik maken van verschillende overheidsmaatregelen. Ook heeft het kabinet de Wet tegemoetkoming schade (Wts) bij rampen ingezet. Meer informatie over de Wts is te vinden op deze website.

Claim Waterschap

Als er schade is ontstaan waarvan u denkt dat de oorzaak aantoonbaar bij het waterschap ligt, kunt u dat melden. Daarvoor kunt u hier het schadeformulier invullen. Om uw claim zo snel mogelijk te kunnen afhandelen, verzoeken wij u vriendelijk om alle velden volledig in te vullen.

Evaluatie

Door alle inspecties, herstel- en opruimwerkzaamheden krijgen we waardevolle informatie over hoe het watersysteem heeft gereageerd op de extreme wateroverlast. De recente watercrisis was in feite een samenstel van een drietal uitzonderlijke situaties: de aanhoudende hevige regenval, de overbelasting van de beken en rivieren en de overstroming van de Maas. Alle verkregen informatie moet goed bestudeerd en geëvalueerd worden. Dat geldt ook voor onze rol in de aanpak van de watercrisis. De veiligheidsregio’s, waar Waterschap Limburg onderdeel van is, hebben aangegeven grondig te willen evalueren en zijn daarmee ook reeds gestart. Het Waterschap zal een bijdrage leveren aan deze evaluatie. Om vragen van de omgeving goed te kunnen beantwoorden wachten wij de uitkomst van die evaluatie af. De evaluatie wordt verwacht in het najaar 2021.

Meldingen maken

Ziet u een situatie in of rondom onze watergangen? Dan kunt u 24 uur per dag, 7 dagen per week contact opnemen met Centraal Meldpunt Water via (0800) 03 41.

Andere vragen of (niet dringende) meldingen? Gebruik dan hier het meldingenformulier.


Contactformulieren partners